Tuanku Muhriz tegur Menteri Besar Negeri Sembilan, krisis ini diterangkan

Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir, menegur Menteri Besar Datuk Ismail Lasim secara terbuka selepas solat Jumaat di Kuala Pilah pada 16 Oktober 2026. Teguran itu tersebar melalui video di media sosial dan menunjukkan krisis perlembagaan yang bermula sejak April masih belum reda. Free Malaysia Today (FMT) dan Malay Mail melaporkan kejadian itu.

Apa yang berlaku

Dalam video yang dilaporkan FMT, Tuanku Muhriz memberitahu sekumpulan orang bahawa Ismail telah menulis surat kepada Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja untuk memaklumkan bahawa baginda bukan lagi Yang Dipertuan Besar. Baginda kemudian mempersoalkan mengapa Ismail mahu mengadap.

"Mengapa dia mahu jumpa saya? Selagi dia tidak tarik balik apa yang dikatakannya tadi, pergi," kata baginda dalam keadaan jelas murka, menurut terjemahan laporan Malay Mail dan FMT. Baginda kemudian berpaling kepada Ismail: "Jangan jumpa saya, saya tidak mahu jumpa awak. Faham? Saya Yang Dipertuan Besar, tetapi awak kata saya bukan."

Ismail menjawab dengan angkat sembah, gerak hormat tradisional kepada raja. Jemaah masjid kemudian didengari melaungkan "Daulat Tuanku". FMT berkata ia telah menghubungi Ismail untuk mendapatkan ulasan. Dalam laporan yang kami semak, belum ada jawapan daripadanya.

Bagaimana krisis ini bermula

• April: Empat orang yang mengaku sebagai undang mengumumkan pemecatan Tuanku Muhriz sebagai raja negeri.
• Jun: Undang yang sama mengisytiharkan Tunku Nadzaruddin Tuanku Ja'afar sebagai Yang Dipertuan Besar "baharu" di sebuah hotel lima bintang di Melaka.
• September: Ismail menyokong kenyataan exco negeri yang mengesahkan pemecatan Tuanku Muhriz. Baginda kemudian membatalkan pelantikan seluruh exco.
• 15 Oktober: Menurut Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri, melalui Bernama, Tuanku Muhriz menganugerahkan Darjah Tertinggi Negeri Sembilan kepada tiga undang di Istana Besar Seri Menanti.

Jabatan Peguam Negara sebelum ini menolak pengisytiharan 19 April itu sebagai tidak sah, menurut Majlis Peguam.

Soalan daripada Majlis Peguam dan PKR

Sehari sebelum kejadian di masjid, Presiden Majlis Peguam, Anand Raj, mempersoalkan atas asas apa kerajaan negeri terus beroperasi selepas semua exco dibatalkan pelantikan oleh raja. Beliau berkata perlembagaan negeri menghendaki siasatan penuh oleh para undang sebelum mereka boleh meminta raja menarik diri atau turun takhta. Menurutnya, tiada rekod yang diterbitkan untuk menunjukkan siasatan itu pernah diadakan, atau bahawa baginda diberi peluang menjawab dakwaan.

Anand juga mahu penjelasan tentang dakwaan Ismail bahawa beliau menandatangani pengisytiharan itu di bawah paksaan, mengapa laporan polis hanya dibuat pada 8 September, kira-kira lima minggu kemudian, dan mengapa beliau akhirnya menyokong pengisytiharan itu.

Pada 17 Oktober, Pengarah Komunikasi PKR Negeri Sembilan, Shariman Che Deris, menuntut penjelasan Ismail. Beliau menyenaraikan tiga perkara: surat pengisytiharan bertarikh 19 April yang ditandatangani Ismail pada 3 Ogos, sehari selepas mengangkat sumpah di hadapan Tuanku Muhriz; penolakan Ismail terhadap keputusan raja menarik balik perkenan ke atas 10 exco; dan surat kepada Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja. Beliau juga mempersoalkan penangguhan persidangan DUN yang dijadualkan bermula pada 16 Oktober tanpa notis kepada wakil rakyat pembangkang.

Apa maksudnya untuk rakyat

Kerajaan negeri tanpa exco bermakna keputusan yang memerlukan kelulusan mesyuarat exco tidak dapat dibuat dengan cara biasa. Itu yang dikatakan Setiausaha Agung DAP, Anthony Loke, dalam laporan kami sebelum ini (Loke, Tiada sebab tangguh lantikan exco baharu Negeri Sembilan). Persidangan DUN yang ditangguhkan pula bermakna wakil rakyat belum dapat berbahas di dewan, kata PKR.

Krisis ini turut menjadi bahan kempen di negeri jiran. Presiden Amanah, Mohamad Sabu, meminta pengundi Melaka belajar daripada apa yang berlaku di Negeri Sembilan (Mat Sabu minta pengundi Melaka belajar daripada krisis Negeri Sembilan).

Apa yang belum selesai

Laporan yang kami semak tidak memberi tarikh baharu untuk persidangan DUN, tidak menyebut sama ada Ismail menarik balik suratnya, dan tidak menyatakan bila exco baharu akan dilantik. Kami akan menyemak semula apabila ada kenyataan rasmi.

Sumber

• Free Malaysia Today, Go away, I don't want to see you, Tuanku Muhriz rebukes Negeri Sembilan MB, 16 Oktober 2026
• Malay Mail, 'Until he retracts, go away': Tuanku Muhriz rebukes Negeri Sembilan MB in public, 16 Oktober 2026
• Free Malaysia Today, Bar questions status of Negeri Sembilan govt after exco sackings, 16 Oktober 2026
• Free Malaysia Today, Negeri Sembilan PKR wants answers over assembly delay, royal dispute, 17 Oktober 2026
• Malay Mail / Bernama, Tuanku Muhriz bestows state honours on three Undangs and their consorts, 16 Oktober 2026